أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

211

قانون ( فارسى )

كند يا نان را در آشى همراه سماق يا انار دانه تريد كند و بخورد . اگر تشخيص دادى كه نيروى بيمار كاهش يافته و ناتوان شده است ، آبگوشت گوشت كوبيده را با چيزهاى گيرنده بخورد كه نيرو را از سر گيرد . شورباى گوشت كبك ، گوشت تيهو و گوشت كبوتر دشتى - كه وسيلهء آب غوره و انار ترشمزه شده باشند - بخورد . شير را بر آتش بجوشاند و بخورد . اين خوراكهاى تقويت بخش و امثال اينها خوبند . اگر ديدى كه براى جلوگيرى از ناتوانى بيمار يا براى تحريك اشتهاى او حتما بايد شراب تجويز كنى ، شراب گس‌مزهء سياهرنگ غليظ مانعى ندارد . كسى كه خون يا ريم مىشاشد و سپس شفا مىيابد ، شراب مخلوط با آب بخورد كه چرك و كثافات را همه بزدايد و ادرار دهد . بيمار بعد از ابتلا به خون يا ريم شاشيدن و شفا يافتن نبايد به هيچ وجه و در هيچ حالتى بول را حبس كند كه ممكن است بيمارى از نو برگردد . درازاى مادهء بول مو ماننده ، سببش در كليه است ؛ زيرا كه مادهء مذكور در پيچ و خمهاى رگهاى كليه و غير آن جاى مىگيرند . اين ماده كه به رشته‌اى تبديل مىشود ، از اثر خوراكيهاى غليظ و ديرهضم ، شير ، حبوبات مانند باقلى و امثال باقلى تكوين مىيابد . كسانى كه اين بول مو ماننده را در خود مىبينند از ديدنش بسيار نگران مىشوند و فكرهاى بد به دلشان خطور مىكند . امّا بايد بدانند كه اين حالت نگران‌كننده نيست و خطرى جدى ندارد . شاشيدن چرك زخم و شاشيدن چرك خونالود ، سببش از چند حالت خارج نيست : 1 - دمل در اندامان بالاتر از مثانه ، مثلا در كبد ، در سينه و يا در ريه تركيده است . كه اينها را همه در بحث ويژه به اين اندامان شرح داده‌ايم و دانسته‌اى ! 2 - ورم در اندامان ابزار بول بوده و تركيده است و اين چرك يا چرك خون آلوده چكيدهء ورم است . 3 - قرحه‌اى خارشى يا غير خارشى در اندامان ابزار بول است و اين مادهء بدجنس از آن مىتراود . ممكن است بول خون ، گوشت شويه مانند ، چرك و يا خون چركالود نباشد ؛ بول معمولى باشد امّا غليظ و پرمايه‌تر از حالت طبيعى ، كه اين هم چند احتمال دارد : 1 - از اثر پاك شدن اندامان فرستندهء بول از اخلاط ناباب ، بول غليظ مىشود . 2 - ممكن است در اثر حالت بحرانى بيمارى ، بول غليظ آيد ، كه بعد از ريزش بول غليظ بيمارى سبك مىشود و بحران مىگذرد . 3 - ممكن است از اثر ناتوانى نيروى هضم‌كننده باشد كه خلط غليظ را در مقدار بسيار توليد مىكند . بول چرب اگر بول چرب است و چربى بول قطع نمىشود ، دليل آن است كه پيه در بدن مىگدازد . براى باقى تفاصيل به شرح و بيان ما دربارهء بول رجوع كن ! بقراط مىفرمايد : « اگر كسى خون مىشاشد و احساس درد نمىكند و خون شاشيده اندك و گاه‌گاه است و ادامه ندارد ، هيچ جاى نگرانى نيست و زيانى ندارد ؛ اما اگر اين خون شاشيدن - هر